جایگاه جسم در اسلام و یوگا

و هر آنچه در یوگا وجود دارد حول محور جسم می چرخد. اما در اسلام جسم تنها یک وسیله است.

کد خبر: ۱۶۳۸۶

سه‌شنبه ۲۲ آبان ۱۳۹۷ / 22 August 1397

به گزارش فرقه نیوز: در یوگا آنچه بیش از همه به آن توجه می شود جسم است. و هر آنچه در یوگا وجود دارد حول محور جسم می چرخد. بنابراین بيشترين توجه به همين جسم فيزيکي معطوف ميشود و همه مطلوبها در همين جسم و نيروهاي نهفته در آن جستجو ميشود. بيدليل نيست که بيش از هزار تکنيک در يوگا صرف پرورش جسم و تربيت بدن ميشود.در یوگا جسم اصالت دارد و به عنوان یک حقیقت معرفی می شود. در فلسفه سانکهیه که یوگا بخش عملی آن است، عالم را متشکل از دو حقیقت ازلی می داند، یکی روح و دیگری جسم[1] و چون محور جسم است آسیب های فراوانی نیز متوجه آن است. از جمله این که توجه به هدف اصلی که همان قرب الهی است کم شده و گاهی قطع شده و همه چیز در راستای جسم قرار می گیرد و این امر، اندیشه اومانیستی(انسان محوری) را به ذهن متبادر می کند. علت این که می بینیم بدن اصالت پیدا می کند آن است که جسم و ماده در اعتقاد یوگا حقیقت ازلی است.

جایگاه جسم در اسلام

در نگاه اسلام نیز جسم مورد توجه قرار گرفته و پرورش بدن به معنی مراقبت و حفظ سلامت و بهداشت را از واجبات شمرده است و هر نوع عملی را که برای بدن‏ زیانبخش باشد حرام شمرده است. آنجا که یک امر واجب (مانند روزه) اگر برای بدن مضر تشخیص داده شود نه تنها تکلیف آن را ساقط می‏کند بلکه چنین روزه‏ای را حرام می‏داند. از نظر اسلام هر اعتیادی که برای بدن مضر باشد حرام است .آداب و سنن بسیاری در اسلام به خاطر بهداشت و سلامت بدن وضع شده است. بنابراین بی توجهی‏ در حفظ سلامت وبلکه کارهایی که مضر به بهداشت و سلامت بدن است از نظر اسلام کار اخلاقی نیست.

این که می بینیم اسلام به جسم توجه کرده و برای سلوک الی الله، سالم بودن آن را لازم دانسته، به این معنا نیست که بدن اصالت دارد، بلکه بدن وسیله است برای عروج روح و نقش دیگری ندارد. جسم و ماده در اسلام حقیقت ازلی نیست بنابراین نمی تواند اصالت داشته باشد. آنچه اهمیت دارد روح است و پرورش روح.

در اسلام برای پرورش روح، دستوراتی همگانی ومشترک تحت عنوان اوامر ونواهی الهی تشریع شده است و این گونه نیست که بی بندوباری برای بعضی افراد گناه و برای بعضی عامل رستگاری باشد.

طبق متون اسلامی هرچند که با نظر به زمینه های ژنتیکی و بسترهای اجتماعی، روح انسان ها ممکن است گرایشهای مختلفی پیدا کنند اما روح همه انسان ها برای تکامل و تعالی نیاز به دسته ای از اعمال و رفتارها دارند که نیاز مشترک همگان است وبدون این دسته از اعمال که در حکم اصول و زیربنای پرورش روح است، گرایش های فردی هر انسان راه به کمال و سعادت نخواهد بود. این اصول اعمال که تحت عنوان « واجبات و محرمات»نیز از آن ها یاد می شود، برآمده از خصوصیت هایی فراگیر و مشترک در روح انسان هاست که باعث جعل دسته ای از قوانین مشترک برای سیر و تعالی روح گردیده است.

بنابراین آنچه در اسلام اصالت دارد روح است. اما این امر همانگونه که اشاره شد، در یوگا بر عکس است. اما در اسلام جسم تنها یک وسیله است و آنچه محور و مورد توجه است روح است که همان وجه تنزل یافته خداوند است و آنچه اصالت پیدا می کند خداوند است و (اندیشه خدا محوری) و راه رفتن به سمت او.هر چند به جسم توجه ویژه ای شده و عقل سالم را در بدن سالم می داند، اما همه این ها بر این مبناست که بزرگان دین، جسم را مرکب روح معرفی کرده اند و اصالت را به روح انسان ـ که نفخه ای الهی است[2] و خلق ویژه خداوند است ـ داده اند و جسم از این نظر که پایگاه روح و حامل آن است کرامت یافته است.

[1].محمد تقي فعالي، آفتاب و سايه‌ها،ص89.

[2]. َنَفَخْتُفيهِمِنْرُوحي‏(حجر/29)