امام خمینی و مسیحیت رابطه ای براساس احترام متقابل

امام خمینی که رفتار و برخوردهای ایشان برگرفته از تعالیم اسلام و سیره پیامبر اسلام (ص) بود به گونه ای با غیرمسلمانان رفتار و سلوک داشت که هر شخصی که با ایشان ارتباط و برخوردی داشت شیفته و مجذوب اخلاق و حسن سلوک او می شد. ایشان به خصوص در دوران کوتاه چهارماهه ای که در کشور فرانسه و در میان مردم مسیحی این کشور اقامت داشت روابط بیشتر و برخوردهای احترام آمیزی با آنان برقرار کرد که متقابلا برخوردهای صمیمانه از سوی آنان را به دنبال داشت.

کد خبر: ۱۵۱۹۰

شنبه ۱۶ بهمن ۱۳۹۵ / 16 November 1395

به گزارش فرقه نیوز:

اسلام و مسلمانان با پیروان ادیان توحیدی و اقلیتهای مذهبی که در جوامع اسلامی زندگی می کردند همواره برخوردی منطقی خیرخواهانه و مهربانانه داشته اند در ارتباط با آنان هیچگاه بنابر برخوردهای تحکم آمیز و تحمیل عقیده نسبت به آنان نبوده است بلکه از راه حکمت و موعظه و جدال احسن به راه مستقیم دعوت می نموده اند. شاهد درستی این سخن سیره و روش پیامبرگرامی اسلام (ص ) و ائمه معصومین (ع ) است که عالمان روشن بین دینی نیز رفتارشان بر همان اساس قرار گرفته است.

امام خمینی (س) به عنوان یک عالم و مرجع دینی و سیاستمدار اسلامی، همواره با سایر ملتهای غیرمسلمان از جمله مسیحیان جهان در ارتباط و گفتگو بوده است. در سالروز میلاد حضرت مسیح(ع) به چند نکته از سیره عملی و گفتاری امام خمینی نسبت به مسیحیان می پردازیم :

1. برخوردهای اسلامی و صمیمانه: پیامبرگرامی اسلام که در میان مردم شبه جزیره عربستان به پیامبری مبعوث شد و از سوی خداوند مسئولیت تبلیغ و نشر دین الهی را بر عهده گرفت با اخلاقی پسندیده و رفتاری نیکو مردم را به اسلام دعوت و به سوی خود جذب کرد و بدین وسیله یکی از بزرگترین راههای موفقیت در تبلیغ دین اسلام و توجه مردم به اسلام را فراهم نمود. اخلاق نیکوی حضرت به گونه ای بود که قرآن کریم در حق او می فرماید: «ولوکنت فظا غلیظ القلب لانفضوا من حولک (۱) اگر خشن و سنگدل بودی از اطراف تو پراکنده می شدند.»

امام خمینی که رفتار و برخوردهای ایشان برگرفته از تعالیم اسلام و سیره پیامبر اسلام (ص) بود به گونه ای با غیرمسلمانان رفتار و سلوک داشت که هر شخصی که با ایشان ارتباط و برخوردی داشت شیفته و مجذوب اخلاق و حسن سلوک او می شد.

ایشان به خصوص در دوران کوتاه چهارماهه ای که در کشور فرانسه و در میان مردم مسیحی این کشور اقامت داشت روابط بیشتر و برخوردهای احترام آمیزی با آنان برقرار کرد که متقابلا برخوردهای صمیمانه از سوی آنان را به دنبال داشت.

حجت الاسلام والمسلمین فردوسی پور یکی از یاران و همراهان امام خمینی از تاثیرات حضور امام خمینی در میان مردم فرانسه چنین می گوید: «یک مسئله ای که بسیار قابل توجه بود طرز رفتار و برخورد امام در نوفل لوشاتو بود بطوریکه تمام اهالی محل را بخود جذب کرده بود اهالی محلی که شاید در بدو ورود امام به نوفل لوشاتو ممکن بود ناراضی بودند از اینکه وقتی رهبر ایران بیاید در آن محل ایاب و ذهاب زیادی خواهد شد و آرامش محل از بین خواهد رفت و ظاهرا یکی از همسایگان گله کرده بود که اینجا ماشین زیاد می آید و می رود و آرامش را بهم زده اما به مرور زمان تمام آنان جذب اعمال و رفتار امام شدند. از جمله یکی از برنامه های امام که آنجا اجرا کردند و خیلی موثر بود این بود که شب تولد حضرت عیسی مسیح امام یک پیامی برای مسیحیان جهان دادند که خبرگزاری ها پخش کردند و در کنار این پیام به ما دستور دادند که هدایائی که از ایران آوردند ـ برادرانی که از ایران می آمدند احیانا سوغات می آوردند مثل گز آجیل شیرینی ـ امام فرمودند این هدایائی که از ایران آورده اند را تقسیم کردیم و در کنار هریک از بسته ها یک شاخه گل و آن شب برادران تقسیم شده بودند هر چند نفر بطرفی می رفتند من آن چند جائی که رفتم دیدم اصلا این مسئله برای آن افرادی که در غرب بودند و اثری از این عاطفه ها و محبت ها و این رفت و آمدها و برخوردها ندیده بودند حتی پدران با فرزندان خودشان یک چنین حالتی نداشتند و به صورت خشک زندگی می کردند بسیار عجیب است شب میلاد حضرت عیسی یک رهبر ایرانی که متمسک به یکی از ادیان الهی می باشد که اسلام است اینقدر به آنها نزدیک هست و اینقدر اظهار محبت می کند. من یادم هست یکی از این خانه هائی که هدیه بردم زنگ زدم خانمی در را باز کرد هدیه امام را دادم چنان هیجان زده شد که قطرات اشک از چهره اش فرو ریخت.

این برخوردها و طرز رفتار امام آن چنان اثر گذاشته بود که یک روز دیدیم ده پانزده نفر از اهالی محل با شاخه های گل آمدند. امام به مترجم فرمودند که احوال آنان را بپرسند و ببینند که آیا نیاز و یا کار خاصی دارند که آنها گفتند نه ما هیچ کاری نداریم فقط آمدیم خدمت امام برسیم و امام را از نزدیک ببینیم و این شاخه های گل را به عنوان هدیه آورده ایم و امام هم با تبسم شاخه های گل را یکی یکی از دست آنها گرفتند و در میان ظرف و تنگی که کنارشان بود قرار دادند و آنها هم خیلی خوشحال از حضور امام رفتند.» ۲

حجت الاسلام والمسلمین محتشمی یکی دیگر از یاران امام درباره تاثیرات شگرف اخلاق و رفتار و زندگی امام در میان مردم مسیحی فرانسه اظهار می دارد : « هجرت امام به پاریس تحولی عظیم به وجود آورد و برداشت و درکی که غربی ها از اسلام داشتند و مسلمانان را به باد مسخره می گرفتند به کلی دگرگون شد. اخلاق و رفتار و زندگی امام آنچنان تاثیری گذاشت که به گفته یکی از دانشمندان اگر تمام بودجه یکساله حوزه های علمیه را صرف می کردیم برای تربیت مبلغ و تالیف و ترجمه کتاب به اروپا می فرستادیم نمی توانستیم به اندازه اقامت چهارماهه امام در پاریس اسلام را در دنیا معرفی می کنیم . مردم پاریس از رادیو و تلویزیون خواسته بودند این اسلامی که رهبرش در نوفل لوشاتو زندگی می کند و با یک اعلامیه امت ۳۶ میلیونی ایران را به حرکت در می آورد چیست برای ما معرفی کنید که متاسفانه فیلمی که بتواند معرف اسلام واقعی باشد نداشتیم تلویزیون فرانسه مجبور شد هر شب یک ربع ساعت فیلم محمد(ص ) را بدون صدا برای مردم به نمایش بگذارد و هر شب در آغاز اخبار عکس امام را بگذارد و اخبار مربوط به آن حضرت را برای مردم بگوید در کوچه و خیابان که می رفتیم مردم با چشم عطوفت و مهربانی می نگریستند و بر خورد مودبانه داشتند. هنگامی که امام برای اقامه نماز بیرون می آمدند همسایگان به تماشا می پرداختند و سیمای نورانی این رهبر الهی را نظاره می کردند و احساسات گرم و پرشور خود را ابراز می نمودند.» (۳)

امام خمینی به هنگام ترک فرانسه و مراجعت به ایران به پاس تقدیر و تشکر از میزبانی دولت و ملت مسیحی فرانسه طی پیامی چنین می نویسد: «در این موقع که پس از چهار ماه توقف پرحادثه در خاک فرانسه برای خدمت به وطنم می خواهم اینجا را ترک کنم لازم می دانم از دولت فرانسه که وسایل امنیت و آزادی بیان را برای اینجانب مهیا نمود و از اهالی محترم که با حس انساندوستی علاقه خود را به آزادی و استقلال کشور ایران اظهار داشتند تشکر کنم . امید است مهمان نوازی دولت و ملت فرانسه و حس آزادی خواهی آنان را فراموش نکنم و از زحماتی که به همسایگان و اهالی نوفل لوشاتو دادم معذرت می خواهم .امید است احترامات اینجانب را بپذیرند.» (۴)

از دیگر برنامه هایی که ایشان در دوران اقامت در فرانسه انجام داد اینکه در سالروز میلاد حضرت عیسی(ع) طی پیامی میلاد این پیامبر الهی را به مسیحیان جهان تبریک گفته و در آن هنگام که ملت ایران زیر ظلم مزدوران رژیم پهلوی قرار داشتند از ملت مسیح می خواهد که «در روزهای متبرک خود به ملت ما که گرفتار سلطان ستمکارند دعا کنید و فرج آنان را از خدای بزرگ بخواهید. من از شما ملت بزرگ می خواهم که سران بعضی کشورهای مسیحی را که با قدرت شیطانی خود از شاه ستمگر پشتیبانی می کنند و ملتی را در زیر فشار ظلم خرد می کنند هشدار دهید و آنان را به تعالیم حضرت مسیح آشنا کنید.» (۵)

از اولین روزهای پیروزی انقلاب و تشکیل نظام جمهوری اسلامی در ایران نیز ارتباط میان مسیحیان و امام خمینی همچنان برقرار بود و آنان مراتب تعهد و وفاداری خود نسبت به امام و نظام را با حضور به محضر ایشان ابراز می کردند.

نمایندگان پاپ یک هفته پس از پیروزی انقلاب به حضور امام خمینی رسیدند و آرزوهای قلبی خود را برای سلامت امام و موفقیت ملت ایران خدمت ایشان تقدیم کردند.

امام نیز در دیدار آنان فرمودند: «اقلیتهای مذهبی همیشه در اسلام محترم بوده اند و توافق بین ادیان بزرگ یکتا پرست برای پیشرفت بشریت لازم است.» (۶)

آرداک مانوکیان اسقف اعظم ارامنه ایران در پانزدهمین روز پیروزی انقلاب به همراه جمعی از هموطنان ایرانی با امام خمینی دیدار کردند ایشان خطاب به آنها تاکید کردند: «ما برای اقلیتهای مذهبی احترام قائل هستیم و اینها اهل ملت ما هستند و اهل مملکت ما هستند.» (۷)

وقایع و حوادثی که در سالهای بعد برای نظام اسلامی پیش آمد از آنجمله تجاوز حکومت پلید صدام به خاک کشور ایران صحنه های آزمایشی بود که نشان داد انقلاب اسلامی ایران و مواضع رهبر انقلاب در برگزاری رابطه دوستی و تفاهم میان جمهوری اسلامی و اقلیتهای دینی تا چه حد موفقیت آمیز بوده است . در طول سالهای دفاع مقدس ملت ایران در برابر متجاوزین بعث اکثریت جامعه اقلیتهای دینی در ایران دوشا دوش نیروهای نظامی و مردمی مسلمان در پشت جبهه و خطوط مقدم آن به دفاع از کشور و نظامشان برخاستند و تعدادی از عزیزان خود را تقدیم نظام کردند.

در دیداری که نمایندگان ارامنه با امام خمینی داشتند اسقف اعظم نامه ای را تقدیم ایشان می کند که در قسمتی از آن با توجه به دستهایی که در صدد ایجاد اختلاف بین مسیحیان و مسلمانان بودند آمده است: «برخی هنوز به عمق و کنه نهضت اسلامی پی نبرده اند و با ابراز نگرانی نسبت به حفظ جان و مال و حقوق مسیحیان سعی دارند تخم نفاق بین مسیحیان و مسلمین بپاشند. ارامنه ایران هوشیار بوده و چنین دسایسی را در نطفه خنثی خواهند کرد. ارامنه ایران با فروتنی ولی با خلوص نیت و با اعتقادی راسخ از روزهای نخست انقلاب همگام با برادران مسلمان خود با صدور بیانیه ها و تشکیل اجتماعات و شرکت در اعتصابات و تظاهرات و راه پیمایی و منعکس نمودن اخبار انقلاب در روزنامه ارمنی زبان «آلیک» و دادن شهید به مبارزه برخاستند و مفتخرند که در این نهضت عظیم سهمی گر چه بی نهایت کوچک بر عهده گرفتند. ارامنه ایران همگام با برادران مسلمان خود مبارزه را ادامه خواهند داد و در ریشه کن کردن ظلم و تبعیض و بیدادگری با برادران مسلمان خود همراه خواهند بود.» (۸)

آقای توماس اریک استادیار تاریخ خاورمیانه در دانشگاه جرج تاون و سرپرست گروهی از کشیشان که در تاریخ ۴ دی ۱۳۵۸ با امام خمینی دیدار داشتند پس از این ملاقات در تجلیل از شخصیت امام اظهار می دارد : « امام خمینی مردی پرقدرت خوش فکر و باهوش و یک شخصیت جهانی است و علاوه بر احاطه بر مسائل روحانی در مسائل سیاسی نیز در سطح جهانی آگاهی دارد.» ۹

پاپ ژان پل دوم رهبر کاتولیکهای جهان پس از رحلت امام خمینی با احترام از ایشان یاد کرده و می گوید: در مورد رحلت آیت الله خمینی رهبر سیاسی و مذهبی ایران باید درباره آنچه که او در کشورش ودر بخش وسیعی از جهان انجام داده با احترامی عظیم و تفکری عمیق اظهار نظر کرد.» ۱۰

نمونه هایی از رابطه صمیمی و احترام آمیز دو طرفه امام خمینی و مسیحیان که در بالا بیان شد نشان می دهد که ایشان با برخوردهای اسلامی و شایسته و احترام آمیزی که با مسیحیان داشت توانست اعتماد آنها به خود و نظام را جلب کرده تا رفتاری ملاطفت آمیز و مناسب در برابر نظام را از خود بروز داده و همگام و همراه با برادران مسلمان خود در حوادث و مسائل انقلاب حضوری فعال و مستمر داشته باشد.

2.حقوق اقلیتهای دینی: امام خمینی از ماهها قبل از پیروزی انقلاب اسلامی همواره در سخنرانی ها و مصاحبه های متعدد حقوق اقلیتهای مذهبی در ایران را محترم شمرده و بر آن تاکید می نمودند از جمله در تاریخ ۱۸ آبان ۵۷ پیرامون حقوق اقلیتهای مذهبی در جمهوری اسلامی می فرماید: «دولت اسلامی یک دولت دموکراتیک به معنای واقعی است و برای همه اقلیتهای مذهبی آزادی به طور کامل هست و هر کس می تواند اظهار عقیده خودش را بکند۱۱

و در مصاحبه با نماینده مجله عربی القوم العربی نیز تاکید می نمایند: «تمام اقلیتهای مذهبی در ایران برای اجرای آداب دینی و اجتماعی خود آزادند و حکومت اسلامی خود را موظف می داند تا از حقوق و امنیت آنان دفاع کند و آنان هم مثل سایر مردم مسلمان ایران ایرانی و محترم هستند.» ۱۲

امام خمینی به تمامی وعده هایی که در دوران نهضت اسلامی و یا بعد از پیروزی انقلاب اسلامی داده بود عمل کرد و جمهوری اسلامی ضمن احترام به اقلیتهای مذهبی از جمله هموطنان مسیحی تمامی حقوق آن ها را رعایت نموده و آنان بدون هیچگونه محدودیتی به انجام فرائض مذهبی خود در کلیساها می پردازند.

علاوه بر آن در اصل سیزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی و مواد دیگری از آن حقوق اقلیتهای دینی در ایران درج شده است که در آن حقوق در نظام اسلامی مراعات می شود.

همچنین نمایندگانی از اقلیتهای مذهبی در مجلس شورای اسلامی حضور دارند ودر قانونگذاری و سرنوشت کشور خویش سهیم می باشند.

این در حالی است که بسیاری از کشورهای غربی مدعی دمکراسی و دفاع از حقوق بشر. ابتدایی ترین حقوق مسلمانان را نادیده گرفته و در حق آنان اجحاف و ستم روا می دارند.

3. مسئولیتهای اقلیتهای دینی : هر انسانی با صرفنظر از دینی که انتخاب کرده در برابر یکسری امور مسئولیتهایی را بعهده دارد.

امام خمینی در تماس ها و دیدارهایی که با مسیحیان و روحانیون آنان داشته همواره وظایف و رسالتهای آنان را یادآور شده و مورد تاکید قرار می دادند که در اینجا به دو مورد از آنها اشاره می شود :

الف : پیروی از عیسی مسیح تمامی کسانی که خود را پیرو یکی از پیامبران الهی می دانند وظیفه دارند که بر طبق آموزه ها و تعالیم پیامبر خویش عمل کنند.

امام خمینی در دیداری که با کشیشهای مسیحی داشتند می فرمایند: «یک وظیفه هم روحانیون ملتها دارند روحانیون مسیح روحانیون مسلم روحانیون یهود همه روحانیون و آن وظیفه تبعیت تام از پیغمبرها و از آنهایی که آمدند برای تربیت بشر و برای صلح و صفا بین تمام افراد بشر… روحانیون مسئوولند در مقابل پیامبران و در مقابل خدای تبارک و تعالی مسئول اند که تعلیمات انبیا را به مردم برسانند و دست مردم را بگیرند و از این گرفتارهایی که دارند نجات دهند. 13

ب : مبارزه با ستم و دفاع از مظلومین یکی از تعالیم دینی تمامی ادیان الهی مبارزه با ظلم و قیام علیه ستمگران است و سیره عملی پیامبران الهی نیز مقابله با ستم و ستمگران بوده است.

امام خمینی در بیانات مختلف خود در دیدار با مسیحیان همواره این رسالت را گوشزد کرده اند از جمله در دیداری که گروهی از کشیش های مسیحی با ایشان داشتند ضمن اشاره به مظالمی که در فلسطین و لبنان انجام می شود و با انتقاد از سکوت پاپ و روحانیون مسیحی می فرمایند: « ما این سؤال را داریم که چرا سکوت‏ در مقابل‏ ظلم؟ این دستور حضرت مسیح هست!؟ چرا واگذار کردند ابرقدرتها را به حال خود تا هر چه جنایت می‏ خواهند بکنند و هر چه مظلومان را می‏ خواهند از بین ببرند؟

عیسی مسیح که پیامبر صلح هست و می‏ خواهد صلح در دنیا باشد و الآن عید صلح هست. شما می‏ دانید که در عید صلح در این مواردی که الآن اینها مشغول جنگ هستند چه می‏ گذرد؟» ۱۴

راه مقابله با ستمگران جهان اتحاد و همگامی پیروان مکاتب توحیدی است . امام خمینی در دیدار نمایندگانی از اقلیتهای مذهبی در سال ۶۱ خواستار اتحاد و همگامی مکاتب توحیدی شده و می فرمایند: «ما همه در تحت لوای توحید مجتمع هستیم. ایران مال همه است و توحید مذهب همه است و مبدا و معاد ایده همه است و ما این مشترکات را داریم و ملت واحده هستیم . و لازم است که در مسائل ایران همه در صحنه باشیم و همه ید واحده باشیم که دیگرانی که می خواهند به همه ماها تعدی کنند چه با اسم اسلام چه با اسلام سایر مذاهب به مسلمین جهان و به ملتهای مظلوم جهان ظلم و ستم روا می دارند با هم تشریک مساعی کنیم در اینکه یک راه پیدا کنیم برای جلوگیری از ستم در تمام قشرهای انسان های دنیا.» ۱۵

پیوست ها:

1. آل عمران آیه 159

2. سرگذشتهای ویژه از زندگی امام خمینی، ج اول، صص 49 - 53

3. همان، صص 108ـ 110

4. صحیفه امام، ج 6، ص 6

5. ر.ک. همان، ج5، ص 272

6. همان، ج6، ص 177

7. همان، ص ۲۵۸

8. کیهان، 10/ 12/ 57

9. ر.ک. صحیفه امام، ج 11، ص 405

10. مجله حضور، ش 7، ص 22

11. صحیفه امام، ج 4، ص 411

12. همان، ص 447

13. همان، ج 11، ص 407

14. همان، ص 410

15. همان، ج 17، ص 98
منبع: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی