شبهعرفانها و عناوین جعلی در یوگا هیچ جایگاهی ندارند
پایگاه خبری تحلیلی فرقه نیوز: مهدی اشرفزاده، رئیس کمیته یوگا استان، با اشاره لزوم تبیین دقیق جایگاه ورزش یوگا در کشور اظهار کرد: ورزش یوگا و آن چیزی که اکنون در تشکیلات تربیتبدنی و وزارت ورزش و جوانان به ثبت رسیده و مجوز رسمی دارد، صرفاً «حرکت و تنفس» است. یوگا وارد هیچگونه حیطه خرافاتی نمیشود و مجموعه مدیریتی یوگا نیز دقیقاً به دنبال این است که اگر فردی بخواهد مسائل انحرافی را بهزور وارد این رشته کند، سرمنشأ آن مستقیماً شناسایی شده و به مراجع ذیصلاح قانونی معرفی شود تا طبق ضوابط با متخلفان برخورد صورت گیرد.
رد کامل مفاهیم خرافی و عناوین خودساخته در فضای مجازی
وی با رد شایعات و اصطلاحات ابداعی که ساختهی افراد سودجو، در فضای مجازی نظیر «یوگا در اعداد رند ۵/۵ یا ۷/۷»، «یوگای ماه کامل» 《یوگا خنده》 و ترکیبهایی نظیر «سفالیوگا» یا «یوگا و شمع» تصریح کرد: این موارد بهطور قطع و یقین از نظر ما مردود است و اصلاً هیچ ارتباطی به ذات ورزش یوگا ندارد. در اشلهای بینالمللی نیز گرچه ما در کشور خودمان مدارک هیچ نهادی جز فدراسیون ورزشهای همگانی زیر نظر وزارت ورزش و جوانان را به رسمیت نمیشناسیم، اما حتی در نهادهای معتبر بینالمللی نیز این موضوعات خرافی که در شبکههای اجتماعی رواج پیدا کرده، تعریفنشده است و وجود خارجی ندارد. خود مربیان متعهد یوگا نیز در شبکههای مجازی برای روشنگری مردم ورود کردهاند تا نشان دهند این عناوین مندرآوردی جزو ورزش یوگا نیست. همچنین از طریق فدراسیون و وزارت ورزش به تمامی استانها ابلاغ شده است که اینها جزو یوگا نیست.
ایونتهای بدون مجوز گردشگری ورزشی و نحوه گزارش تخلفات
اشرفزاده با اشاره به سوابق خود در حوزه گردشگری ورزشی و قوانین وزارت ورزش و جوانان افزود: در گردشگری ورزشی فعالیتی تحت عنوان گردشگری ورزشی فعال وجود دارد به طور مثال پیادهروی که فرد در محیطی به پیادهروی یا ورزش میپردازد؛ اما اجرای این موارد باید دقیقاً در چارچوب قوانین میراث فرهنگی و گردشگری و همچنین مقررات وزارت ورزش صورت پذیرد و تمامی موازین قانونی و شرعی و حفظ هنجارها در رویدادها کاملاً رعایت شود.
عضوپیشین انجمن یوگا فدراسیون ورزشهای همگانی خاطرنشان کرد: متأسفانه امروزه در فضای مجازی برخی ایونتها و رویدادهای فاقد مجوز و هنجارشکن ترند میشود. ما و مراجع ذیصلاح دیتای این برنامهها را جمعآوری میکنیم تا نهادهای مربوطه در زمان لازم برخورد کنند. یکی از بزرگترین معضلات کنونی، فضای مجازی و وایرال شدن سریع مطالب بهواسطه رباتها است که مدیریت فضا را دشوار میسازد؛ اما رسالت ما دفاع از چارچوبهای اصلی ورزش است و گزارشهای تفصیلی و مبسوط این تخلفات همواره به حراست و دستگاههای نظارتی ارسال میشود.
وی درباره نحوه گزارشدهی مردمی ادامه داد: شهروندان و علاقهمندان در سراسر کشور میتوانند در صورت مشاهده موارد مشکوک یا تخلف، موضوع را از طریق صفحات رسمی انجمن یوگای کشور و هیئتهای استانی گزارش دهند یا بهصورت مستقیم و حضوری به ادارات ورزش و جوانان شهرستان و استان محل سکونت خود مراجعه و تخلفات را مطرح کنند.
برخورد با مربیان متخلف و ابطال مدارک مربیگری
اشرفزاده با اشاره به اقدامات نظارتی عملیاتی انجامشده یادآور شد: پیش از این در زمان فعالیت در چند استان که ریاست کمیته را داشتم، با هماهنگی مراجع حراستی و نظارتی مدرک چند مربی متخلف ابطال شد و جلوی فعالیت افرادی نیز گرفته شد. همچنین در هفته گذشته نیز مدرک مربیگری فردی که ورزشهای صبحگاهی پارک، یوگا و ورزش سالمندان را با هم ادغام کرده و وارد رفتارهای غیرقانونی و خارج از چارچوب شده بود، در کمیته انضباطی همان استان باطل شد.
دلایل فیزیولوژیک استقبال گروههای مختلف سنی و رد ادعای سن و جنسیت
رئیس کمیته یوگا در پاسخ به سؤالی پیرامون گرایشهای سنی و جنسیتی و تفکیک حضور افراد در کلاسها توضیح داد: این تصور که یوگا مختص خانمهای جوان یا آقایان مسن است، از دید تخصصی صحت ندارد. در حال حاضر در مسابقات کشوری یوگا—نظیر رقابتهای هفته گذشته در همدان—آقایان در ردههای سنی مختلف از ۹ سال تا بالای ۵۰ سال بهصورت فعال رقابت میکنند.
وی اضافه کرد: علت استقبال افراد میانسال یا سالمند این است که حرکات یوگا با تمرکز و مکث همراه بوده و از نظر علمی به کاهش دردهای عضلانی، فشارهای ستون فقرات و آسیبهای مفصلی کمک میکند؛ به همین سبب بسیاری از مراجعان با توصیه اکید پزشکان معالج به کلاسها میآیند.
در میان بانوان نیز آسیبهای ناشی از دوران بارداری یا ضعفهای ساختاری مفاصل ممکن است سبب شود این دردها زودتر بروز کند و توصیه پزشک برای حضور در کلاسهای ورزشی یوگا بیشتر باشد.
ممنوعیت قطعی ادعای درمان بیماریها توسط مربیان یوگا
اشرفزاده با تأکید صریح بر اینکه یوگا ابزار درمان بیماریهای حاد مانند سرطان نیست، گفت: متأسفانه در برخی فضاهای غیرعلمی یا ادعاهای درمانی مشابه طب سنتی، با دادن وعدههای واهی باعث میشوند بیمار «زمان طلایی» (Golden Time) درمان علمی و پزشکی خود را از دست بدهد و آسیب جبرانناپذیر ببیند. گاهی افراد به دلیل تمایل به کاهش هزینهها فریب چنین تبلیغاتی را میخورند؛ اما به جد و شفاف اعلام میکنم که در هیچ کلاس و دوره رسمی یوگا اجازه ورود به حیطه درمان داده نمیشود. امر درمان مطلقاً و منحصراً بر عهده پزشک متخصص است و مربی یوگا صرفاً یک مربی ورزشی است.
پاسخ به خاستگاه تاریخی یوگا و تشابه حرکات با سایر رشتهها
عضوپیشین انجمن یوگا فدراسیون ورزشهای همگانی درباره انتساب یوگا به هندوئیسم و تردیدهای برخی افراد مذهبی اظهار کرد: هرچند هند محل توسعه اولیه این حرکات بوده است، اما اگر کتابهای تمرینی یوگا را بررسی کنید، میبینید اکثر این نرمشها حرکات کششی، تعادلی و پایهای ورزشی هستند که در سایر رشتهها نیز عینا تکرار میشوند؛ همانطور که این نرمشها در رشتههای رزمی مانند تکواندو نیز تدریس میشود. منشأ جغرافیایی به معنای ترویج فرهنگ یا آیین خاصی نیست و نباید بهصرف خاستگاه جغرافیایی، اصل ماهیت ورزشی آن تخطئه شود.
مراحل رسمی دریافت کارت مربیگری یوگا در کشور
وی سازوکار رسمی دریافت مدرک مربیگری معتبر را تشریح کرد: متقاضیان ابتدا باید از طریق سامانه رسمی فدراسیون ورزشهای همگانی و هیئت ورزشی استان ثبتنام کرده و دورههای تئوری عمومی شامل دروسی چون فیزیولوژی، آناتومی، علم تمرین و رشد حرکتی را پشت سر بگذارند. پس از آن، گذراندن سطوح ۱ تا ۶ فنی یوگا، یادگیری دقیق تمرینات و تنفسهای اصولی از سطح پایه تا پیشرفته الزامی است. داوطلب در صورت قبولی در این مراحل، وارد دوره ۶۰ ساعته مربیگری تخصصی شده و در صورت موفقیت در آزمونهای نهایی، مدرک رسمی مربیگری دریافت میکند.
غیرقانونی بودن ایونتهای گرانقیمت با اصطلاحات خودساخته
اشرفزاده با اشاره به برگزاری برخی دورهها و ایونتهای تجاری مانند رویدادهای برگزارشده در مجتمعها و بوستانها بیان کرد: واژههایی مانند «پرتوجو» یا مرزبندیهای خودساخته میان شاگردان، برای توجیه دریافت مبالغ غیرمتعارف است و جنبه تخصصی و رسمی ندارد. هر ایونت گردشگری ورزشی مستلزم اخذ مجوز مشترک از ادارات کل ورزش و جوانان و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری است. رویدادهایی که بدون رعایت این فرآیندها در فضاهای عمومی یا مراکز تجاری تبلیغ میشوند، فاقد هرگونه وجاهت قانونی هستند و به نهادهای نظارتی جهت برخورد معرفی شدهاند.
این فعال فرهنگی و ورزشی ادامه داد: متأسفانه در حوزه گردشگری نیز برخی افراد برای ارزان تمام شدن هزینهها، مباحثی نظیر بیمه و ضوابط ایمنی را دور زده و سفرهای غیرقانونی راه میاندازند؛ در این زمینه نیز مخاطب باید هوشیار باشد و پیش از حضور، اصالت مجوزها و بیمه رویداد را بررسی کند.
لزوم حذف شبهعرفانها و تفکیک مرز یوگا از روانشناسی
وی در پاسخ به این پرسش که برای آینده این رشته چه برنامهای مدنظر است، گفت: هدف ما هرس کردن «علفهای هرز» و پیرایههای باطلی است که به دور این ورزش پیچیده شده تا یوگای حقیقی که چیزی جز تمرین و تنفس نیست نمایان بماند. ما صراحتاً به مربیان ابلاغ کردهایم که ورود به مباحث روانشناسی، روانپزشکی، ذهنآگاهی و شبهعرفانها خارج از اختیارات آنان است. همانطور که ورود به درمان پزشکی ممنوع است، مباحث مربوط به روان و ذهن افراد نیز حیطه وظایف روانشناسان و روانپزشکان است و مربی ورزشی صرفاً در حیطه فعالیتهای فیزیکی حق مداخله دارد.
وی درباره ارتقای سطح علمی مدرسان افزود: درسنامهها بهروز و جامعتر شدهاند و اکنون عمده مدرسان دورههای رسمی یوگا از میان دانشآموختگان مقاطع عالی دانشگاهی و تحصیلکردگان رشتههای فیزیولوژی و علوم ورزشی هستند.
آمار مربیان و هشدار نسبت به دورههای مربیگری ضربالاجلی
اشرفزاده با اشاره به رشد متقاضیان کارتهای ورزشی از سال ۱۳۹۸ تاکنون و ورود حجم قابل توجهی از علاقهمندان به دریافت مدارک فدراسیونی اظهار کرد: متأسفانه تب دریافت مدرک ورزشی بدون سابقه تمرینی در جامعه زیاد شده است؛ ما تأکید داریم ورزش نباید با مربیگری آغاز شود، بلکه باید با تمرین مستمر همراه باشد.
وی در پایان نسبت به آسیبهای جسمانی مراجعه به افراد و مراکز غیرمجاز هشدار داد و تأکید کرد: هر جا با تبلیغاتی نظیر «آمادگی یکماهه»، «انعطاف و ایستادن روی دست یا سر ظرف چند هفته» و ادعاهای جهشی مواجه شدید، فوراً فاصله بگیرید؛ رشد عضلانی و اسکلتی نیازمند فرآیندی تدریجی، علمی و زمانبر است و طی کردن راههای میانبر، نتایجی جز آسیبهای وخیم جسمی، فتق دیسک و پارگیهای تاندونی به همراه نخواهد داشت. فعالیتهای بدنی آگاهانه بر ساختار تعقلی مغز و کورتکس تأثیر مثبت میگذارد، مشروط بر آنکه مطابق با علم نوین، دور از توهمات خرافی و زیر نظر مربیان دارای صلاحیت و مجوزهای قانونی انجام شود.
خبرنگار: عاطفه وفائیان