وحدت اسلامی؛ همدلی در عین حفظ عقیده
پایگاه خبری تحلیلی فرقه نیوز: وحدت اسلامی به معنای یکیشدن مذاهب و کنار گذاشتن اعتقادات نیست؛ بلکه به معنای همدلی، برادری و همکاری مسلمانان در عین حفظ مبانی اعتقادی خویش است.
همانگونه که شهید مطهری میفرمایند:
«حتی یک مکروه و مستحب و کوچکترین مطلب را به خاطر اعتقادات دیگران کنار نمیگذاریم.» (امامت و رهبری، ص ۱۱۷)
بنابراین، سخن از وحدت به هیچوجه به معنای آن نیست که شیعه، سنی شود یا اهلسنت عقاید خود را کنار بگذارند؛ بلکه هرکس میتواند و باید بر مبنای اعتقادات خویش پایبند باشد. آنچه مورد تأکید است، وحدت در عرصه عمل و رفتار اجتماعی است؛ یعنی مسلمانان با وجود اختلافات اعتقادی و فقهی، در جامعه همچون برادر و دوست در کنار یکدیگر زندگی کنند، به یکدیگر احترام بگذارند و از دشمنی، توهین و ایجاد تفرقه پرهیز کنند.
از سوی دیگر، میان شیعه و اهلسنت مشترکات فراوانی وجود دارد؛ مشترکاتی که در بسیاری از موارد، بسیار گستردهتر از اختلافات میان آنان است. قرآن کریم، پیامبر اکرم(ص)، قبله واحد، اصل توحید و دهها مسئله فقهی و اعتقادی، تنها بخشی از این اشتراکات است. به جای آنکه تمام توان خود را صرف برجستهکردن اختلافات کنیم، میتوانیم این مشترکات را تقویت کرده و بر اساس آنها در کنار یکدیگر قرار بگیریم.
وحدت به این معناست که در برابر یکدیگر صفآرایی نکنیم، به مقدسات همدیگر توهین نکنیم و در برابر دشمنان مشترک امت اسلامی، همچون آمریکا و رژیم صهیونیستی، با یکدیگر متحد باشیم. البته این به معنای تعطیلکردن بحثهای علمی نیست؛ بلکه اختلافات علمی باید در فضای علمی، با رعایت اخلاق و با استفاده از منابع معتبر مورد قبول طرفین بررسی شود، نه در فضای توهین، تحریک و دشمنی.
از مهمترین مشترکات میان مسلمانان، محبت اهلبیت(ع) است. جز گروهی اندک، عموم مسلمانان اهلسنت نیز محبت و ارادت خود را نسبت به خاندان پیامبر(ص) ابراز کردهاند. حتی برخی از بزرگان اهلسنت، مانند امام شافعی، بر وجوب محبت اهلبیت تأکید کردهاند و این محبت در اشعار و آثار منسوب به ایشان نیز بهروشنی دیده میشود.
اصل برادری و همبستگی مسلمانان نیز تنها یک توصیه سیاسی یا اجتماعی نیست؛ بلکه در قرآن کریم و روایات پیامبر اکرم(ص) مورد تأکید قرار گرفته است. قرآن کریم مؤمنان را برادر یکدیگر معرفی میکند و مسلمانان را به چنگزدن به ریسمان الهی و پرهیز از تفرقه فرا میخواند. در روایات نیز بارها بر حفظ حرمت مسلمانان، اخوت و پرهیز از دشمنی و اختلاف تأکید شده است.
به همین دلیل، مسئله وحدت همواره مورد توجه بسیاری از علمای بزرگ شیعه بوده است؛ از جمله آیتالله بروجردی، آیتالله گلپایگانی، امام خمینی(ره)، امام موسی صدر، آیتالله مکارم شیرازی، آیتالله سبحانی، آیتالله نوری همدانی و آیتالله وحید خراسانی که هرکدام به نحوی بر ضرورت حفظ حرمت مسلمانان، تقویت مشترکات و پرهیز از ایجاد تفرقه تأکید کردهاند.
همچنین شهید آیتالله خامنهای بارها درباره مسئله وحدت سخن گفته و بر این نکته تأکید داشتهاند که وحدت اسلامی یک اصل دائمی و همیشگی است، نه تاکتیکی موقت برای شرایط خاص؛ اصلی که باید تا تحقق کامل جامعه اسلامی و ظهور حضرت ولیعصر(عج) مورد توجه قرار گیرد.
و این شاید یکی از مهمترین درسهای وحدت اسلامی باشد: اختلاف در عقیده، لزوماً نباید به اختلاف در برادری منجر شود.
حنانه سادات نجفی
