نقد ادعای احمد الحسن یمانی؛ آیا حدیث وصیت سند امامت مهدیین است؟

پایگاه خبری تحلیلی فرقه نیوز: احمد الحسن بصری (سرکرده فرقه مدعی یمانی) و پیروان او یکی از پایه‌های اصلی ادعاهای خود را بر حدیث وصیت در کتاب «الغیبه» مرحوم شیخ طوسی استوار کرده‌اند. به ادعای آنان، این حدیث نشان می‌دهد که پس از دوازده امام، دوازده مهدی نیز وجود دارند و احمدالحسن بصری نخستین مهدی، وصی و جانشین امامان است. اما بررسی دقیق این روایت نشان می‌دهد که استناد یمانی‌ها به این حدیث، از اساس دچار اشکال است.

حدیث وصیت به پیامبر اسلام نسبت داده شده و در آن وصیت پیامبر به حضرت علی علیه‌السلام ذکر شده است. احمد الحسن و مریدانش آن را محور ادعای امامت مهدیین قرار داده‌اند، اما نگاه تخصصی به سند و متن حدیث، این ادعا را با چالش جدی مواجه می‌کند.

اولین مشکل، ضعف سندی حدیث است. راویان این روایت، مانند علی بن سنان الموصلی، احمد بن محمد بن خلیل و چند تن دیگر، افراد مجهول و ناشناخته‌اند و توثیق معتبری بر آنان نیست. حتی مرحوم شیخ حر عاملی تصریح کرده است که این حدیث از طرق عامه (اهل سنت) نقل شده است و هیچ منبع روایی شیعی ندارد. علاوه بر این، حدیث مورد نظر هیچ شهرتی بین اصحاب شیعه نداشته و در تضاد با احادیث مشهور دیگر است.

حتی اگر بپذیریم راویان شیعه بوده‌اند، این کافی نیست، زیرا وثاقت افراد مهم است. همان‌طور که قرآن کریم هشدار داده، اخبار انسان‌های فاسق و دروغگو باید به دقت بررسی شود. احمد الحسن و پیروانش بارها اطلاعات نادرست و تحریف‌شده نقل کرده‌اند که نشان می‌دهد اعتماد مطلق به این روایت بی‌مورد است.

دومین نکته، تعارض متن است. در حدیث، نام «مهدی» به عنوان یکی از نام‌های اختصاصی حضرت علی علیه‌السلام ذکر شده، اما در نسخه‌های مختلف و دیگر روایات، همان نام برای افراد دیگری نیز به کار رفته است. این تغییرات، احتمال تحریف توسط ناقلان را مطرح می‌کند، چیزی که ائمه معصومین علیه‌السلام بارها نسبت به آن هشدار داده‌اند. امام صادق علیه‌السلام فرموده‌اند که مخالفین گاهی کلمات حضرت علی علیه‌السلام را تغییر می‌دادند تا مردم را گمراه کنند.

سومین اشکال، تعارض با وظایف امامان است. حدیث وصیت، امامت را از مهدیین جدا می‌کند و رسول خدا صلی الله علیه و آله تأکید دارند که پس از دوازده امام، دوازده مهدی می‌آیند، اما می دانیم که امور کفن و دفن امام باید توسط امام بعدی انجام شود و ائمه اطهار علیهم السلام در روایات فرموده اند که غسل و کفن بدن مطهر امام زمان علیه‌السلام بر عهده امام حسین علیه‌السلام است. بنابراین، امکان ندارد که مهدی اول، جایگاه امامت داشته باشد چرا که در زمان او امام حسین علیه السلام رجعت کرده و حضور دارند.

چهارمین اشکال، اختلاف نسخه‌ها و معنای ضمایر است. یمانی ها ضمیر در عبارت «لَهُ ثَلَاثَهُ أَسَامِی» را به «ابنه» برمی‌گردانند و این‌گونه ترجمه می‌نمایند: «برای فرزند امام زمان سه اسم وجود دارد».‏ اما با قراین حدیثی دیگری که در دست است و همچنین با توجه به نسخه دیگری که کلمه «ابیه» دارد، این ترجمه اشتباه بوده و ضمیر «له» به خود امام زمان برمی‌گردد و آن سه اسم هم اسامی مربوط به امام زمان می‌باشد. این نکته، استناد یمانی‌ها را به حد زیادی زیر سؤال می‌برد.

در نهایت باید گفت، تلاش فرقه یمانی برای مشروعیت‌بخشی به ادعاهای خود با تمسک به حدیث وصیت، با واقعیت‌های سندی و دلالی کاملاً در تضاد است. این بررسی نشان می‌دهد که یک حدیث اگر با اسناد ضعیف یا تعارض متن همراه باشد، نمی‌تواند معیار معتبر برای اثبات ادعای امامت و مهدویت باشد.